Φόρτωση ...

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ Ι

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ



ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

Το παχύ έντερο έχει μήκος περίπου 1,5 μέτρο. Αρχίζει από την ειλεοτυφλική βαλβίδα (η οποία λειτουργεί ως βαλβίδα μονής κατευθύνσεως και παρεμποδίζει την παλινδρόμηση περιεχομένου του τυφλού στον τελικό ειλεό) και τελειώνει στον πρωκτό. Αποτελείται από τρεις μικρότερες μοίρες, που είναι:
Το τυφλό, με τη σκωληκοειδή απόφυση
Το κόλον (Ανιόν, Εγκάρσιο, Κατιόν, Σιγμοειδές)
Το απευθυσμένο ή ορθό.



Το τυφλό αποτελεί «τυφλό» θύλακα που βρίσκεται επί του δεξιού λαγονοψοϊτη μυός και του δεξιού μηριαίου νεύρου. Καλύπτεται από περιτόναιο κατά την πρόσθια και τις πλάγιες επιφάνειές του και μερικές φορές και κατά την οπίσθια επιφάνεια, οπότε δημιουργείται οπισθοτυφλικός χώρος, αλλά και μακρό μεσεντέριο που ευνοεί την πρόκληση της συστροφής. Η σκωληκοειδής απόφυση στο έμβρυο επικοινωνεί με τη βάση του τυφλού, στον ενήλικα ωστόσο, λόγω της διαφορετικής αναπτύξεως του τοιχώματος του τυφλού μετακινείται και εκβάλλει στο μεσο-οπίσθιο τοίχωμα.
Το ανιόν κόλον, μήκους 15 cm περίπου, εκτείνεται από την ειλεοτυφλική βαλβίδα μέχρι τη δεξιά κολική καμπή από την οποία αρχίζει το εγκάρσιο. Καλύπτεται από περιτόναιο κατά την πρόσθια και τις πλάγιες επιφάνειες, ενώ η οπίσθια επιφάνειά του βρίσκεται σε ανατομική συσχέτιση με το δεξιό ουρητήρα. Η δεξιά κολική καμπή επικαλύπτει συνήθως τον κάτω πόλο του δεξιού νεφρού.
Το εγκάρσιο κόλον, μήκους 45 cm περίπου, εκτείνεται μέχρι την αριστερή κολική καμπή, είναι ευκίνητο λόγω του μακρού μεσεντερίου του, του εγκάρσιου μεσοκόλου.
Στην αντιμεσεντερική του επιφάνεια προσφύεται το μείζον επίπλουν.
Το κατιόν κόλον, εκτείνεται από την αριστερή κολική καμπή μέχρι τη λαγόνια ακρολοφία, καλύπτεται από περιτόναιο κατά την πρόσθια και τις πλάγιες επιφάνειές του και κείται προσθιοπλάγια από τον αριστερό ουρητήρα.
Το σιγμοειδές, ποικίλου μήκους, συνήθως όμως κάτω των 50 cm καλύπτεται από περιτόναιο σε όλες τις επιφάνειές του. Βρίσκεται μεταξύ της ουροδόχου κύστης και της μήτρας στις γυναίκες και μεταξύ της ουροδόχου κύστης και του ορθού στους άνδρες.
Το ορθό, αρχίζει συνήθως στο ύψος του Ι3 σπονδύλου, εκεί όπου το σιγμοειδές αρχίζει να αποστερείται του μεσεντερίου του. Έχει μήκος 15-16 cm περίπου που κατέρχεται κατά μήκος του κοίλου του ιερού οστού για να καταλήξει στην ορθοπρωκτική συμβολή 2,5 cm μπροστά και λίγο χαμηλότερα από την κορυφή του κόκκυγα, σημείο που σε οριζόντιο επίπεδο αντιστοιχεί στην κορυφή του προστάτη στον άνδρα. Το ορθό διαιρείται λειτουργικά σε τρία τριτημόρια:
- το κάτω - το μέσο και - το άνω

Ωστόσο το παχύ έντερο, φέρει ορισμένα εξωτερικά γνωρίσματα : τις κολικές ταινίες, τα εκκολπώματα και τις επιπλοικές αποφύσεις και εσωτερικά : τις μηνοειδής πτυχές
και τις κολικές κυψέλες.
Αποτελείται από τέσσερις χιτώνες : τον ορογόνο, τον μυϊκό, τον υποβλεννογόνιο και τον βλεννογόνο.



Το πάχος του βλεννογόνου του παχέος εντέρου διπλασιάζεται από το τυφλό προς το ορθό. Στο επιθήλιο του παχέος εντέρου αναγνωρίζονται τρεις βασικοί τύποι κυττάρων:
α) Τα καλυκοειδή ή λαγηνοειδή κύτταρα
β) Τα υψηλά κυλινδρικά
γ) Τα ενδοκρινικά κύτταρα.
Το παχύ έντερο χρησιμεύει αφ' ενός για την ολοκλήρωση της πέψης, με την απορρόφηση ύδατος και νατρίου από το υδαρές εντερικό περιεχόμενο και την αποβολή ασήμαντης ποσότητας καλίου και αφ' ετέρου για το σχηματισμό κοπράνων.
Επίσης αιματώνεται από τη μεσεντέρια αρτηρία. Τα φλεβικά στελέχη συνοδεύουν τις αντίστοιχες αρτηρίες και εκβάλλουν στην πυλαία κυκλοφορία, εκτός από τις μέσες και κάτω αιμορροϊδικές φλέβες που εκβάλλουν στη συστηματική κυκλοφορία.


ΚΥΡΙΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΜΕΣΕΝΤΕΡΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ



ΕΓΚΑΡΣΙΟ ΜΕΣΟΚΟΛΟ


ΑΝΩ ΜΕΣΕΝΤΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑ

ΝΗΣΤΙΔΟΔΩΔΕΚΑΔΑΛΥΚΤΙΚΗ ΚΑΜΠ.Η
ΚΑΤΩ ΜΕΣΕΝΤΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑ
ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΚΟΛΙΚΗ ΚΑΜΠΗ


ΣΙΓΜΟΕΙΔΙΚΕΣ ΑΡΤΗΡΙΕΣ

ΑΝΩ ΑΙΜΟΡΡΟΙΔΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ

7. ΠΑΓΡΕΑΣ 32. ΝΗΣΤΙΔΙΚΕΣ ΑΡΤΗΡΙΕΣ
29. ΜΕΣΗ ΚΟΛΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ 12. ΕΙΛΕΟΚΟΛΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ
11. ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟ 36. ΑΡΤΗΡΙΑ ΣΚΩΛΗΚΟΕΙΔΟΥΣ
35. ΔΕΞΙΑ ΚΟΛΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ


ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου στο δυτικό κόσμο, είναι το δεύτερο σε συχνότητα θανάτων κακόηθες νεόπλασμα μετά τον καρκίνο του πνεύμονα. Πρόκειται κατά 95% για αδενοκαρκίνωμα. Το 50% των περιπτώσεων εντοπίζεται στο ορθό και το σιγμοειδές, ενώ το 25% στο τυφλό, το ανιόν κόλο, το εγκάρσιο και το κατιόν κόλο.



Η συχνότητα είναι μεγαλύτερη στις αναπτυγμένες οικονομικά χώρες.
Προσβάλλει κυρίως άτομα ηλικίας 50-60 ετών και συχνότερα άνδρες. Η αιτιολογία του καρκίνου του παχέος εντέρου δεν είναι γνωστή αλλά ενοχοποιούνται διάφοροι προδιαθεσικοί παράγοντες όπως:

Ηλικία άνω των 60
Αδενωματώδεις πολύποδες (ιδιαίτερα αν είναι μεγέθους άνω του 1εκ ή αν είναι πολλαπλοί)
Νόσηση κατά το παρελθόν από καρκίνο του παχέος εντέρου.
Οικογενειακό ιστορικό: ύπαρξη ενός συγγενή πάσχοντα από καρκίνο του παχέος εντέρου, αυξάνει στο διπλάσιο την πιθανότητα νόσησης.
Σύνδρομα οικογενούς πολυποδίασης και σύνδρομο Gardner.
Κληρονομικός μη πολυποειδής καρκίνος του παχέος εντέρου (σύνδρομο Lynch).
Χρόνια ελκώδης κολίτιδα.
Διαιτητικοί παράγοντες: δίαιτα φτωχή σε φυτικές ίνες και πλούσια σε κρέας, καρκινογόνες ουσίες τροφής.
Νόσος του Crohn.


Μακροσκοπικά το καρκίνωμα του παχέος εντέρου εμφανίζεται:

1. Ως πολυπώδης σχηματισμός ή θηλωματώδης ο οποίος ιστολογικά αποτελείται σε όλη την έκτασή του από καρκινωματώδεις σωληνώδεις βλάστες που διηθούν τουλάχιστον και την βλεννογόνια μυϊκή στοιβάδα. Σε αντίθεση, νεοπλασματικός πολύποδας ή αδένωμα που έχει πρόσφατα εξαλλαγεί, εμφανίζει σε ένα μόνο μέρος αυτού διήθηση του στρώματος.
2. Ως ζωνοειδής εξέλκωση που εκτείνεται στο μεγαλύτερο μέρος της ή σε ολόκληρη την περίμετρο του εντερικού τοιχώματος και
3. Ως ρικνωτική, στενωτική επεξεργασία. Η παρουσία μεγάλης ποσότητας βλέννας, αν και όχι πολύ συχνή, δημιουργεί βλεννώδη ζελατινώδη σύσταση.
4. Ανθοκραμβοειδής μορφή(εύθρυπτος και αιμορραγική)

Η επέκταση ( μετάσταση ) γίνεται κυρίως με τη λεμφική οδό και ακολουθεί η κατά συνέχεια ιστού και η αιματική οδός. Με την τελευταία προσβάλλονται οι πνεύμονες και το συκώτι, ανάλογα βέβαια με τον ιστολογικό τύπο και το βαθμό κακοήθειας. Επίσης με ενδοπεριτοναική διασπορά, με ενδοαυλική διασπορά και περινευρικά κατά μήκος του περινευρίου των νεύρων, σε καρκίνο ιδίως του ορθού με μεγάλη κακοήθεια.

Ιστολογικά τα καρκινώματα διακρίνονται σε καλά (20%), μέτρια (60%),και πτωχά (20%) διαφοροποιημένα αδενοκαρκινώματα, ανάλογα με το σχηματισμό σωληνωδών καρκινωματωδών βλαστών που υπενθυμίζουν προοδευτικά όλο και πιο λίγο τα φυσιολογικά εντερικά αδένια. Η διαίρεση αυτή αντιστοιχεί στην ιστολογική διαβάθμιση (grading) της κακοήθειας των νεοπλασμάτων αυτών από τον χαμηλό στο μέτριο και τέλος στον ψηλό βαθμό.

Σύμφωνα με τη σταδιοποίηση του καρκίνου κατά Dukes διακρίνονται τα εξής στάδια:

1. Στάδιο Α. Τα καρκινωματώδη κύτταρα δεν υπερβαίνουν τον μυϊκό χιτώνα. Δεν υπάρχουν λεμφαδενικές μεταστάσεις.
2. Στάδιο Β. Τα καρκινωματώδη κύτταρα διηθούν όλο το πάχος του εντερικού τοιχώματος μέχρι και τους περικολικούς ιστούς. Λεμφαδενικές μεταστάσεις δεν υπάρχουν.
3. Στάδιο C. Υπάρχουν και λεμφαδενικές μεταστάσεις
C1: Διήθηση λίγων αδένων κοντά στον όγκο (επικολικών, παρακολικών), ενώ υπάρχουν αδένες χωρίς μεταστάσεις στη μεσεντέριο αλυσίδα.
C2: Διήθηση όλων των αδένων μέχρι την απολίνωση των αγγείων.
4. Στάδιο D. Υπάρχουν απομακρυσμένες μεταστάσεις.

H πενταετής επιβίωση πέφτει αντίστοιχα από 100% στο στάδιο Α, σε 70-80% στο στάδιο Β και σε 30% στο στάδιο C. Επίσης ο μεγάλος αριθμός των λεμφαδένων που εμφανίζουν μεταστάσεις και η ύπαρξη διηθήσεως αγγειακών χώρων έχουν πολύ κακή προγνωστική σημασία. Οι σημαντικότερες τοπικές επιπλοκές του καρκινώματος του παχέος εντέρου είναι: η αιμορραγία-η διάτρηση-και η στένωση του αυλού και η απόφραξή του.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Ο χρόνος ενάρξεως των συμπτωμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν η ανάπτυξη του καρκινώματος γίνεται: α) στην αριστερή μοίρα του παχέος εντέρου ή β) στη δεξιά μοίρα. Τα αδενοκαρκινώματα είναι δυνατόν κάποιες φορές να μη δώσουν συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
Γενικά συμπτώματα: αδυναμία, καταβολή, ανορεξία, απώλεια σωματικού βάρους, απίσχναση.
Ο καρκίνος του αριστερού τμήματος του παχέος εντέρου(κατιόν κόλο, σιγμοειδές), εκδηλώνεται συνήθως με συμπτώματα πλήρους ή ατελούς απόφραξης του εντέρου (ειλεός) που συνεπάγεται κολικοειδές άλγος, έμετοι, κοιλιακή διάταση. Εμφανίζονται αλλαγές των συνηθειών του εντέρου με τη μορφή δυσκοιλιότητας, εναλλασσόμενης με αυξημένη συχνότητα μικρών κενώσεων και όχι γνήσια διάρροια. Διαπιστώνεται επίσης αιμορραγία με μορφή είτε κηλίδων αίματος στα κόπρανα είτε κοπράνων αναμιγμένων με ερυθρό ή σκοτεινό φαιό αίμα, ανάλογα με το ύψος του αιμορραγούντος όγκου. Λόγω της απώλειας αίματος το 20% των περιπτώσεων εμφανίζει αναιμία. Σε προχωρημένο στάδιο ψηλαφάται μάζα στην κοιλιά. Σε ποσοστό 50% εμφανίζει ο άρρωστος απώλεια βάρους.
Η εντόπιση του καρκίνου στο ορθό συνοδεύεται από συχνές αιμορραγίες από τον πρωκτό με αποβολή βλέννας, αίσθημα ατελούς κενώσεως του εντέρου, συχνή επιθυμία για αφόδευση, τεινεσμό και συχνή εναλλαγή δυσκοιλιότητας-διάρροιας.
Ο καρκίνος του δεξιού τμήματος του παχέος εντέρου (τυφλό και ανιόν κόλο) εκδηλώνεται συχνά με επίμονο, ήπιο δεξιό κοιλιακό άλγος ή δυσφορία δίχως σημεία αποφράξεως και διατάσεως, διότι το δεξιό κόλον έχει διάμετρο υπερδιπλάσια από το αριστερό, τοίχωμα λεπτότερο και επιδεκτικό διατάσεως, περιεχόμενο υδαρέστερο και καρκίνο συνήθως ανθοκραμβοειδή. Το άλγος δυνατό να εμφανίζεται μετά το γεύμα, οπότε αποδίδεται συνήθως σε χολοκυστοπάθεια ή πεπτικό έλκος. Παρατηρούνται συχνά ωχρότητα, αδυναμία, εύκολη κόπωση, δύσπνοια, ζάλη λόγω σοβαρής αναιμίας από λανθάνουσα χρόνια αιμορραγία. Γι'αυτό σε ανεξήγητη υπόχρωμη αναιμία πρέπει να καθίσταται ύποπτη η νεοπλασία του δεξιού κόλου. Σε ποσοστό 10% αποκαλύπτεται ψηλαφητή μάζα.



ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ


Εκτός της κλινικής εξέτασης, που μπορεί να αποκαλύψει διάταση, εμφανή μάζα ή και περισταλτισμό ( το τυφλό είναι μάλλον ψηλαφητό σε ισχνά άτομα, όπως και το κατιόν (σπανιότερα) και το σιγμοειδές όταν είναι πλήρη κοπράνων ). Τα υπόλοιπα τμήματα του παχέος εντέρου είναι αψηλάφητα, τα κατώτερα όμως δύο τριτημόρια του ορθού είναι προσιτά στη δακτυλική εξέταση από το ορθό.
Με τη Δακτυλική εξέταση ( πρωκτού και ορθού ) μπορεί να ψηλαφηθεί ο όγκος ή η στένωση από το νεόπλασμα. ’λλες φορές ο δάκτυλος εξερχόμενος από το ορθό πιθανώς να φέρει ίχνη από αίμα λόγω νεοπλάσματος σε υψηλότερη θέση και συνεπώς μη ψηλαφητό. Συχνά εμφανίζονται αιμορροΐδες σαν συνέπεια διηθήσεως του τοιχώματος του ορθού και παρεμποδίσεως της φλεβικής κυκλοφορίας από το καρκίνωμα. Οι αιμορροΐδες αυτές μπορεί να γίνουν αιτία παραπλανήσεως και ανεπανόρθωτης καθυστερήσεως στη διάγνωση του καρκίνου.
Αλλες διαγνωστικές εξετάσεις είναι:
Η ανίχνευση αιμοσφαιρίνης στα κόπρανα (Heamocult test) πρέπει να δημιουργεί έντονο ενδιαφέρον για παραπέρα έλεγχο του αρρώστου.
Η ανίχνευση στον ορό καρκινοεμβρυικού αντιγόνου (CEA).
Η σιγμοειδοσκόπηση εξασφαλίζει την επισκόπηση του βλεννογόνου, τη βιοψία ύποπτων περιοχών, τη λήψη επιχρισμάτων και καλλιεργειών από εξελκώσεις, την εισαγωγή σωλήνων προς ανακούφιση του διατεταμένου εντέρου και γενικά βοηθά περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη εξέταση στη διάγνωση καλοηθών και κακοηθών νεοπλασμάτων, όπως και φλεγμονωδών παθήσεων, οι οποίες προσβάλλουν το περιφερικότερο τμήμα του παχέος εντέρου. Περίπου 70% των πολυπόδων και των καρκίνων του παχέος εντέρου εξορμώνται από την περιοχή της εμβέλειας του σιγμοειδοσκοπίου 25-30 εκ από τον πρωκτικό δακτύλιο.


Η σιγμοειδοσκόπηση γίνεται ως εξής:

α) Γίνεται υποκλυσμός 30 λεπτά πριν την ενδοσκόπηση διότι παρέχει καθαρό οπτικό πεδίο. Δεν είναι απαραίτητος, ιδίως αν ο ασθενής είχε κένωση 2-3 ώρες πριν την εξέταση. Αποφεύγεται σε έξαρση ελκώδους κολίτιδας.
β) Συνιστάται τοποθέτηση του ασθενούς σε θέση Sim ή γονατοαγκωνιαία ή ύπτια σε τράπεζα η οποία κατασπάται στο ύψος των ισχίων.
γ) Η δακτυλική εξέταση του ορθού και η εφαρμογή σταθερής ήπιας πιέσεως από τον αυλό του προς τα έξω, προς το περίνεο, επί μερικά δευτερόλεπτα, επιφέρει χαλάρωση των σφιγκτήρων του ορθού.
δ) Η συνεχής ενημέρωση και καθησύχαση του ασθενούς βοηθά στη χαλάρωση και στην ευκολία της εξετάσεως.
ε) Το σιγμοειδοσκόπιο εισάγεται και υπό άμεση όραση προωθείται. Μετά την, κατά το μέγιστο δυνατό, προώθησή του, αποσύρεται αργά και ολόκληρη η περιφέρεια του εντερικού αυλού ελέγχεται μεθοδικά.
στ) Η εξέταση μπορεί να είναι ενοχλητική, ουδέποτε όμως οδυνηρή. Τα 10-15 εκ αποτελούν τη σπουδαιότερη περιοχή η οποία πρέπει να εξετάζεται σχολαστικά.
Οδυνηρή και βίαιη προώθηση άνω των 10-15 εκ δεν επιτρέπεται, μπορεί όμως να γίνει μετά από προσεκτική προετοιμασία με εύκαμπτο σιγμοειδοσκόπιο ή με κολοσκόπιο. Με την εξέταση αυτή είναι δυνατή η λήψη τεμαχίου για βιοψία.

Η κολονοσκόπηση γίνεται με τα κολονοσκόπια, εύκαμπτα όργανα υψηλής τεχνολογίας από ίνες υάλου (fiber optics). Με την κολονοσκόπηση επιτυγχάνεται η ενδοσκοπική μελέτη του παχέος εντέρου σε όλο το μήκος του και η εκτέλεσή της λύνει προβλήματα διαγνωστικά (βιοψία) αλλά και θεραπευτικά.

Ο βαριούχος υποκλυσμός, αποτελεί ακτινολογικό έλεγχο του παχέος εντέρου, που εκτελείται με τη βοήθεια βαρίου, και τη λήψη ακτινογραφιών σκιερού και ανάγλυφου εκμαγείου καθώς και με εμφύσηση αέρα. Είναι η απλούστερη και συνηθέστερη εργαστηριακή μέθοδος διαγνώσεως του καρκίνου του παχέος εντέρου, ο οποίος μπορεί να φαίνεται σαν σκιαγραφικό έλλειμμα, σαν στένωση αυλού, ή ανωμαλία του τοιχώματος ποικίλου τύπου. Τα καρκινώματα του τυφλού, στα αρχικά στάδια, εύκολα διαφεύγουν στον ακτινολογικό έλεγχο, όπως και τα καρκινώματα του ορθού και γι' αυτό απαιτείται προσεκτική παρατήρηση και συνδυασμός μεθόδων.


Η εξέταση γίνεται ως εξής :

α) Εκτελείται κένωση του εντέρου, ( ο τρόπος της οποίας διαφέρει από νοσοκομείο σε νοσοκομείο ).
β) Εισάγεται με τη μορφή κλύσματος το εναιώρημα του θειικού βαρίου, μετά την προσεκτική εισαγωγή του καθετήρα στο κάτω μέρος του ορθού. Η εισαγωγή της σκιαγραφικής ουσίας αρχίζει με την τοποθέτηση του αρρώστου σε ύπτια θέση, όπου κατά τη διάρκεια καθοδηγείται από τον ακτινολόγο να λάβει τις θέσεις εκείνες οι οποίες είναι πιο πρόσφορες για τη μελέτη κάθε τμήματος του παχέος εντέρου. Η πιο συχνή εξέταση με βάριο είναι η μέθοδος της διπλής αντίθεσης η οποία δίνει με ακρίβεια, που φτάνει το 95% την ανεύρεση νεοπλασμάτων του παχέος εντέρου.





-Η αξονική και μαγνητική τομογραφία επίσης είναι σημαντικές διαγνωστικές εξετάσεις για να αποκλεισθούν ή να αποκαλυφθούν τυχόν μεταστάσεις στον πνεύμονα και το ήπαρ. Αν η θέση του όγκου σχετίζεται με τους ουρητήρες πρέπει να εκτελείται και πυελογραφία.

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διαφορική διάγνωση πρέπει να γίνεται:

1. Από μεγάλους πολύποδες, οι οποίοι παρέχουν τα ίδια συμπτώματα και ευρήματα με τον καρκίνο και επιβάλλεται να εξαιρούνται.
2. Από την εκκολπωματίτιδα, ιδίως του σιγμοειδούς.
3. Από την φυματίωση και άλλες φλεγμονές και καλοήθεις όγκους( λίπωμα, ίνωμα, βλεννοκήλη της σκωληκοειδούς, ενδομητρίωση ) που είναι δυνατό να εκληφθούν ως καρκίνος. Η διαφορική διάγνωση γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις με ενδοσκόπηση και βιοψία.

Αλλοι τύποι καρκινωμάτων παχέος εντέρου :

1. Αδενοπλακώδες καρκίνωμα. Θεωρείται πιο επιθετικό από το απλό αδενοκαρκίνωμα.
2. Καρκίνωμα από πλακώδη κύτταρα (μαλπιγιακό). Είναι πολύ σπάνιο και για τη διάγνωσή του ως πρωτοπαθούς θα πρέπει να αποκλείεται πιθανή μεταστατική προέλευση π.χ. από τους πνεύμονες ή κατά συνέχεια ιστού διήθηση από την πρωκτική περιοχή.
3. Μικροκυτταρικό αδιαφοροποίητο καρκίνωμα. Είναι σπάνιο, απαντά κυρίως στο ορθό και ομοιάζει στην ιστολογική εικόνα, στη βιολογική συμπεριφορά και στα προβλήματα διαφορικής διάγνωσης με το μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα.

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να εκδηλωθεί με εικόνα αποφράξεως ή διατρήσεως, με συρίγγια εντεροκολικά και κολοκυστικά και πολύ σπάνια με μαζική αιμορραγία.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Στόχοι της θεραπείας του καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού είναι :
-Η εξαίρεση του καρκίνου.
-Η συνεξαίρεση των περιοχών με βέβαιη ή πιθανή λεμφική διασπορά, καθώς και των γειτονικών προς τον όγκο ιστών.
Θεραπευτική μέθοδος εκλογής είναι η εγχείρηση κατά την οποία επιβάλλεται πριν από κάθε άλλο εγχειρητικό χειρισμό, η απολίνωση της φλεβικής απαγωγής και ο αποκλεισμός του εντερικού αυλού εκατέρωθεν του όγκου με περίδεση, ώστε να αποφευχθεί η εγχειρητική διασπορά νεοπλασματικών κυττάρων.
Το είδος της εγχειρήσεως, καθορίζεται:
-από την εντόπιση του όγκου και
-από το επείγον ή όχι της αντιμετωπίσεως( αποφρακτικά νεοπλάσματα).

Ανάλογα με την εντόπιση του όγκου:

-Όγκοι του δεξιού κόλου αντιμετωπίζονται με τυπική δεξιά κολεκτομή και ειλεογκάρσια (στο δεξιό ή αριστερό αντίστοιχα εγκάρσιο) αναστόμωση.
-Όγκοι της αριστεράς κολικής καμπής, του κατιόντος και του σιγμοειδούς αντιμετωπίζονται με αριστερά κολεκτομή ή με πρόσθια εκτομή (για όγκους του σιγμοειδούς).
-Όγκοι του άνω τριτημορίου του ορθού και πολλοί του μέσου τριτημορίου του
ορθού αντιμετωπίζονται με χαμηλή πρόσθια εκτομή.
-Όγκοι του κάτω τριτημορίου και μερικοί του μέσου τριτημορίου του ορθού αντιμετωπίζονται με κολιοπερινεϊκή εκτομή η οποία συμπεριλαμβάνει μαζί με το ορθό τον πρωκτικό σωλήνα και δακτύλιο και τους περιπρωκτικούς ιστούς και συμπληρώνεται με εκστόμωση του σιγμοειδούς στο αριστερό πρόσθιο κοιλιακό τοίχωμα (μόνιμη κολοστομία).
Στις γυναίκες, όταν ο όγκος βρίσκεται στο προσθιοπλάγιο τοίχωμα του κατωτέρου ορθού, οπότε είναι πιθανό να διηθεί το ορθοκολπικό διάφραγμα (υπό το περιτόναιο) , επιβάλλεται η συναφαίρεση του οπίσθιου τοιχώματος του κόλπου.

Στους άνδρες απαιτείται προσοχή ώστε να αποφευχθεί διεγχειρητική βλάβη της ουρήθρας (υμενώδους) κατά την πορεία της εκτομής (κολιοπερινεϊκής). Πολλές φορές, ωστόσο, η ριζικότητα της εγχειρήσεως καθιστά αδύνατη την προστασία των αυτόνομων νεύρων του προϊερού ή του πυελικού πλέγματος, με συνέπεια ουρογεννητικές διαταραχές (επίσχεση ή ακράτεια ούρων, γενετήσια ανικανότητα).
Μερικοί μικροί και καλά διαφοροποιημένοι όγκοι μπορούν να αντιμετωπισθούν ριζικά με τοπική διαπρωκτική εκτομή, ιδίως σε ασθενείς με μεγάλο εγχειρητικό κίνδυνο.


ΕΓΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

Θέση του όγκου Εγχείρηση Αποκατάσταση

Τυφλό Δεξιά κολεκτομή Ειλεός προς μεσότητα εγκαρσίου
Ανιόν κόλον Δεξιά κολεκτομή Ειλεός προς μεσότητα εγκαρσίου
Ηπατική καμπή Δεξιά κολεκτομή Ειλεός προς αριστερό εγκάρσιο
Εγκάρσιο κόλο Δεξιά κολεκτομή Ειλεός προς κατιόν κόλον
και εγκαρσιεκτομή
Σπληνική καμπή Εκτομή εγκαρσίου Ειλεός προς περιφερικό κατιόν
και κατιόντος κόλου κόλον

Κατιόν κόλον Αριστερά κολεκτομή Κατιόν προς ορθό
Σιγμοειδές Αριστερά κολεκτομή Κατιόν προς κολόβωμα άνω ορθού
Ορθό: ’νω ήμισυ Χαμηλή πρόσθια εκτομή Κατιόν ή σιγμοειδές προς μέσο ορθό
Ορθό: Κάτω ήμισυ Κοιλιοπερινεϊκή εκτομή Μόνιμη αριστερά κολοστομία



ΣΧΗΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΑΣΕΩΣ ΕΚΤΟΜΗΣ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ




Όταν πρόκειται, για αποφρακτικά νεοπλάσματα, του αριστερού κυρίως κόλου, ανάλογα με το χρόνο της εγκαταστάσεως της αποφράξεως, τη γενική κατάσταση του ασθενούς και τα τοπικά ευρήματα η εκτομή εφαρμόζεται σε δύο ή τρεις χρόνους.

Επίσης θεραπευτική μέθοδο αποτελούν η ακτινοθεραπεία και η χημειοθεραπεία.
Η ακτινοθεραπεία μπορεί να εφαρμοσθεί βοηθητικά και κυρίως προεγχειρητικά.

ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ

Η συνολική θνητότητα ασθενών με καρκίνο του παχέος εντέρου είναι περίπου 10%, σε εξειδικευμένα όμως κέντρα, όπως και μετά από εκλεκτικές ριζικές εγχειρήσεις, είναι κάτω από 5%, ενώ σε επείγουσες εγχειρήσεις είναι μεγαλύτερη από 15%.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ

Τα θεραπευτικά αποτελέσματα εξαρτώνται από την ηλικία, την έκταση, τη διαφοροποίηση, την εντόπιση του όγκου, την παρουσία ή απουσία λεμφικών μεταστάσεων, τη συνύπαρξη άλλων νόσων (ελκώδης κολίτιδα) και τη ριζικότητα της εγχειρήσεως.

Χωρίς αδενικές μεταστάσεις (στάδιο Α και Β κατά Dukes) η πενταετής επιβίωση κυμαίνεται μεταξύ 70%-80%, ενώ με αδενικές μεταστάσεις (στάδιο C ) κατέρχεται σε ποσοστό περίπου 30%. Μετά από θεραπευτική εγχείρηση και για όλα τα στάδια , η 5ετής επιβίωση φθάνει σε ποσοστό 40%.
Οι καρκίνοι του δεξιού κόλου έχουν καλύτερη πρόγνωση από εκείνους του αριστερού κόλου.
Οι γυναίκες εμφανίζουν ελαφρώς καλύτερη πρόγνωση σε όλες τις ομάδες ηλικιών.
Μεγάλοι καρκίνοι σε νέους (κάτω των 40 ετών) ασθενείς έχουν κακή πρόγνωση.
Οι καρκίνοι που εξορμώνται από την ενδοπεριτοναική μοίρα του ορθού έχουν καλύτερη πρόγνωση από τους καρκίνους της εξωπεριτοναικής μοίρας του.
Αποφρακτικοί καρκίνοι του κόλου εμφανίζουν χειρότερη πρόγνωση από τους μη αποφρακτικούς.
Σε ασθενείς με μακρινές μεταστάσεις η επιβίωση σπάνια φθάνει τα 1-2 έτη και ο καρκίνος σε ελκώδη κολίτιδα είναι εξαιρετικά κακοήθης.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. ΣΠΑΡΟΥΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ. ΓΕΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ.

2. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΗΣ Α. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ

3. INTERNET. WWW.CARE.GR

4. ΤΟΥΝΤΑΣ Κ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Α,Β,Γ ΤΌΜΟΣ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΡΙΣΙΑΝΟΣ. ΑΘΗΝΑ,1975,76,77.

5. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΙΤΣΑΣ 1990.

6. ΓΑΡΔΙΚΑ Κ.Δ. ΕΙΔΙΚΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ Δ'. ΠΑΡΙΣΙΑΝΟΣ 1984. ΤΟΜΟΣ Α'.

7. ΝΤΟΛΑΤΖΑΣ Θ. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΙΤΣΑΣ 1994.

8. ΧΑΝΙΩΤΗΣ ΦΡ. ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΙΤΣΑΣ 1997. ΤΟΜΟΣ Α'.