Φόρτωση ...

ΟΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ
ΣΧΟΛΗ: ΣΕΥΠ
ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "ΟΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ".

ΟΝΟΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ: ΔΑΛΑΚΟΥΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΟΝΟΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑΣ:κ. ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ

ΛΑΡΙΣΑ 2006

ΟΡΙΣΜΟΣ

Οξύ πνευμονικό οίδημα είναι η παρουσία περίσσειας υγρού στους πνεύμονες, είτε στο διαμεσοκύτταρα διαστήματα είτε μέσα στις κυψελίδες. Συνήθως είναι εκδήλωση οξείας αριστερής καρδιακής ανεπάρκειας και οφείλεται σε αρτηριακή υπέρταση, μυοκαρδική ισχαιμία έμφραγμα του μυοκαρδίου, βαλβιδική καρδιοπάθεια (στένωση ή ανεπάρκεια του μιτροειδούς, στένωση ή ανεπάρκεια της αορτής)και διαταραχές του ρυθμού(ταχυαρρυθμίες ή βραδυαρρυθμίες).

ΚΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Κυριαρχεί η σοβαρή δύσπνοια, η οποία οφείλεται σε διαταραχή της διάχυσης των αερίων, ελάττωση της διατασιμότητας των πνευμόνων και αύξηση του έργου της αναπνοής. Η δύσπνοια χαρακτηρίζεται από ταχύπνοια και εκπνευστικό συριγμό και συνοδεύεται από εφίδρωση, άγχος και ανησυχία. Στην αντικειμενική εξέταση διαπιστώνονται κεντρική και κυάνωση, 3ος ή 4ος καρδιακός τόνος, υγροί ρόγχοι σε αμφότερα τα πνευμονικά πεδία, παράταση της εκπνοής και εκπνευστικός συριγμός. Συχνή είναι η ανεύρεση αφρωδών πτυέλων και η συνύπαρξη σημείων δεξιάς καρδιακής ανεπάρκειας.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

1.Ηλεκτροκαρδιογράφημα: φλεβοκομβική ταχυκαρδύα. Ευρήματα ανάλογα με την υποκείμενη νόσο (π.χ. υπερτροφία της αριστερής κοιλίας σε ασθενή με αρτηριακή υπέρταση). Ταχυαρρυθμίες ή βραδυαρρυθμίες.
2.Ακτινογραφία θώρακα: το οξύ πνευμονικό οίδημα αναγνωρίζονται από την άθροιση του υγρού του οιδήματος στις πύλες και τις περιπυλαίες περιοχές των πνευμόνων. Το μέγεθος της καρδιάς μπορεί να είναι φυσιολογικό ή αυξημένο. Συχνά παρατηρείται συλλογή πλευριτικού υγρού(δεξιά ή αμφοτερόπλευρα) τα ακτινολογικά ευρήματα συνήθων εμφανίζονται μετά την εγκατάσταση των κλινικών εκδηλώσεων και η ακτινολογική βελτίωση τις περισσότερες φορές ακολουθεί την κλινική βελτίωση.
3.Αέρια αίματος: υποξαιμία, υπερκαπνία, μεικτή αναπνευστική και μεταβολική οξέωση.

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Το οφειλόμενο σε καρδιακή πάθηση πνευμονικό οίδημα πρέπει να διαφοροδιαγνωστεί από το βρογχικό άσθμα και το μη καρδιογενές οίδημα.
Στο βρογχικό άσθμα συνήθως υπάρχει ιστορικό παρόμοιων κρίσεων, η εφίδρωση δεν είναι έντονη, δεν υπάρχει κυάνωση η επίκρουση του θώρακα προκαλεί την εμφάνιση τυμπανικού ήχου και οι συρίττονες είναι υψηλότερης συχνότητας και πιο μουσικοί από ότι στο πνευμονικό οίδημα. Το μη καρδιογενές πνευμονικό οίδημα οφείλεται σε διάφορα αίτια που προκαλούν αύξηση της διαπερατότητας της κυψελιδοτριχοειδικής μεμβράνης.
Για την παρουσία καρδιογενούς πνευμονικού οιδήματος συνηγορούν η εμφάνιση στο έδαφος οξέος καρδιακού επεισοδίου, η παρουσία καλπαστικού ρυθμού ή διάτασης των σφαγίτιδων και τα εργαστηριακά ευρήματα ενδεικτικά καρδιακής πάθησης.
Στις αμφίβολες περιπτώσεις η διαφορική διάγνωση γίνεται με την εισαγωγή καθετήρα Swan-Ganz στην πνευμονική αρτηρία. Πίεση ενσφήνωσης πνευμονικών τριχοειδών > 25mmHg σε ασθενή χωρίς προηγούμενη αύξηση της πίεσης ενσφήνωσης ή >30 mmHg σε ασθενή με προηγούμενη αύξηση της πίεσης ενσφήνωσης των πνευμονικών τριχοειδών συνηγορεί για καρδιογενές πνευμονικό οίδημα.

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

1.Μείωση όγκου του αίματος που επιστρέφει στην δεξιά κοιλία με:
α) Τοποθέτηση του αρρώστου σε ψηλή ανάρροπη θέση με κρεμασμένα άκρα για να ευνοηθεί η συγκέντρωση αίματος στην περιφέρεια του σώματος από τη δύναμη βαρύτητας, ώστε να μειωθεί ο όγκος φλεβικού αίματος που επιστρέφει στην καρδιά.
β) Κυκλικές περισφίξεις άκρων για παγίδευση φλεβικού αίματος σ' αυτά.
2. Αύξηση όγκου παλμού της αριστερής κοιλίας με ενδοφλέβια χορήγηση δακτυλίτιδας ταχείας δράσης.
3. Φλεβοτομή για αφαίρεση αίματος (300-400 ml).
4. Χορήγηση οξυγόνου με συσκευή αναπνοής διαλείπουσας θετικής πίεσης, μέσω μάσκας σε ψηλή συγκέντρωση.
5. Εκτίμηση νεφρικής και ηλεκτρολυτικής κατάστασης αρρώστου.
6. Χορήγηση των ανάλογων φαρμάκων για μεγάλου βαθμού και επίμονη υπέρταση.
7. Παραμονή με τον άρρωστο και ενθάρρυνση του.
8. Διδασκαλία αρρώστου στην περίοδο ανάρρωσης του για πρόληψη υποτροπής.
α) Ενημέρωση για προειδοποιητικά συμπτώματα.
β) Ενέργειες που πρέπει να ακολουθηθούν, αν εμφανίσει υγρό βήχα.
γ) Ανάγκη συμμόρφωσης με το διαιτητικό και θεραπευτικό σχήμα.
δ) Ύπνος σε ανάρροπη θέση.
ε) Αποφυγή υπερβολικής και απότομης φυσικής προσπάθειας.
στ) Καθημερινή ζύγιση.
ζ) Θεραπεία όλων των λοιμώξεων μα αντιβίωση.


ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Σε οξύ πνευμονικό συνήθως τα φάρμακα που χορηγούνται είναι τα εξής:
1.Θεϊκή μορφίνη(3-5mg ενδοφλέβια επαναλαμβανόμενα σε περίπτωση ανάγκης μετά από 5-10 λεπτά). Το φάρμακο προκαλεί:
α) ανακούφιση του ασθενούς από το άγχος
β) φλεβική αγγειοδιαστολή
και ελάττωση του προφορτίου και γ) ελάττωση του υπεραερισμού λόγω άμεσης καταστολής του αναπνευστικού κέντρου.
2.Φουροσεμίδη(συνήθως 40-80mg γρήγορα ενδοφλέβια), με σκοπό την πρόκληση έντονης διούρησης. Εάν αυτό δεν συμβεί μέσα σε 15-30λεπτα η δόση διπλασιάζεται.
3.Αμινοφυλλίνη: Είναι χρήσιμη στις περιπτώσεις βρογχοσιασμό, που δεν υποχωρεί με τη λήψη των προαναφερθέντων μέτρων. Το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει αρρυθμίες, ναυτία και εμετούς.
Εάν με την λήψη των προαναφερθέντων μέτρων η κλινική εικόνα του ασθενούς δεν βελτιωθεί και η συστολική πίεση είναι μεγαλύτερη από 100mmHg πρέπει να χορηγηθούν ενδοφλέβια αγγειοδιασταλτικά, όπως η νιτρογλυκερίνη και το νιτροπρωσσικό νάτριο.
1.Νιτρογλυκερίνη: Προκαλεί φλεβική και σε μεγάλες δόσεις αρτηριακή αγγειοδιαστολή και η προσεκτική χορήγηση της μπορεί να ενισχύσει τη δράση της φουροσεμίδη. Ο αρχικός ρυθμός έγχυσης είναι 5mg/min που στη συνέχεια αυξάνεται κατά 5mg/min ανά 3-5λεπτά μέχρι να εμφανιστεί το επιθυμητό αποτέλεσμα ή μέχρι 20μg/min. Στη συνέχεια η αύξηση του ρυθμού έγχυσης είναι μεγαλύτερη(10-20μg/min ανά 3-5λεπτά) μέχρι να εμφανιστεί το επιθυμητό αποτέλεσμα ή μέχρι τον μέγιστο ρυθμό έγχυσης(400μg/min). Η νυτρογλυκερίνη ενδείκνυται στις περιπτώσεις, όπου το οξύ καρδιογενές πνευμονικό οίδημα οφείλεται σε ισχαιμία ή έμφραγμα του μυοκαρδίου ή σε αρτηριακή υπέρταση.
2.Νιτροπρωσσικό νάτριο: Προκαλεί φλεβική και αρτηριακή αγγειοδιαστολή και είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στην αντιμετώπιση του οφειλόμενου σε αρτηριακή υπέρταση ή βαλβιδική ανεπάρκεια(ανεπάρκεια της μιτροειδούς ή της αορτής) οξέος πνευμονικού οιδήματος. Η δράση του φαρμάκου είναι πρακτικά ακαριαία και η δόση ανέρχεται σε 0,1-10,0μg 1 λεπτό σε συνεχή ενδοφλέβια έγχυση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή υπόταση και ως εκ τούτου απαιτείται κατά τη χορήγηση του, ο συνεχής έλεγχος της αρτηριακής πίεσης κατά προτίμηση σε μονάδα εντατικής θεραπείας.
Στις περιπτώσεις όπου το πνευμονικό οίδημα οφείλεται σε συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και συνυπαρχή υπόταση, πρέπει να χορηγηθούν ενδοφλέβια ινότροπα, όπως ντομπουταμίνη και η ντοπαμίνη.

1.Ντομπουταμίνη: είναι συνθετική κατεχολαμίνη με ισχυρή θετική ινοτροπή δράση. Διεγείρει τους Β1 και λιγότερο τους Β2 και τους α1 ανδρενεργικούς υποδοχείς. Η δράση της στα αγγεία είναι κυρίως αγγειοδιασταλτική. Μπορεί να προκαλέσει ταχυκαρδία και αρρυθμίες.
2.Ντοπαμινη: είναι κατεχολαμίνη που διεγείρει τους α1, Β1 και Β2 αδρενεργικούς υποδοχείς, καθώς επίσης τους DA1 δοπαμινεργικούς υποδοχείς. Χρησιμοποιείται για την ενίσχυση της διούρησης, καθώς επίσης για την αύξηση της συσταλτικότητας της αριστερής κοιλιάς και της αρτηριακής πίεσης στις περιπτώσεις που το οξύ καρδιογενές πνευμονικό οίδημα συνοδεύεται από υπόταση.

Τέλος στις περιπτώσεις όπου παρά τη λήψη των προαναφερθέντων μέτρων δεν παρατηρείται βελτίωση της κλινικής εικόνας και το πνευμονικό οίδημα συνοδεύεται από υποξαιμία, υπερκαπνία και αναπνευστική οξέωση ο ασθενής πρέπει να διασωληνωθεί και να υποβληθεί σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. ΦΙΛΙΠΠΟΣ Κ. ΤΡΥΠΟΣΚΙΑΔΗΣ
ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ
ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ-ΛΑΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
ΑΘΗΝΑ

2. ΑΝΝΑ ΣΑΧΙΝΗ-ΚΑΡΔΑΣΗ, ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ
ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΗΤΑ 2ΟΣ ΤΟΜΟΣ