Φόρτωση ...

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ
ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ
ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ



Υπεύθυνη καθηγήτρια: Κυπαρίση Γεωργία

Επιμέλεια: Θεοδώρου Κωνσταντινιά

Εξάμηνο Ζ'
ΛΑΡΙΣΑ 2007

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΟΣΤΟΥ
ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ
ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ
ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ
ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
ΘΕΡΑΠΕΙΑ
ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι παθήσεις των οστών και των αρθρώσεων προκαλούν σημαντική νοσηρότητα και οδηγούν πολλές φορές σε αναπηρίες. Πολλές από τις παθήσεις αυτές υπήρξαν στο παρελθόν μάστιγα της ανθρωπότητας, παραδείγματος χάρη η φυματίωση της σπονδυλικής στήλης, η οστεομυελίτιδα, ο ραχιτισμός. Επειδή συνήθως οι παθήσεις αυτές δεν ήταν θανατηφόρες, προκαλούνταν έντονες δυσμορφίες του ανθρώπινου σώματος, που οδηγούσαν ασφαλώς σε βαριές αναπηρίες και λειτουργικές διαταραχές. Τα κατάγματα είναι επίσης ένα πολύ σοβαρό νόσημα που ταλαιπωρεί την ανθρωπότητα από αρχαιότατους χρόνους. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι τα κατάγματα αποτελούν το αρχαιότερο γνωστό νόσημα του ανθρώπου.
Η αντιμετώπιση των ορθοπεδικών παθήσεων έχει προοδεύσει σημαντικά τα τελευταία 50 χρόνια. Η πρόοδος αυτή οφείλεται τόσο στην ταχεία εξέλιξη της χειρουργικής των οστών και των αρθρώσεων, όσο και στην ανακάλυψη δραστικών φαρμάκων (π.χ. αντιφυματικών, αντιβιοτικών κ.ά.) που βοηθούν στην αιτιολογική ή έστω και την συμπτωματική αντιμετώπιση των παθήσεων αυτών. Με τον τρόπο αυτό έχει σήμερα κατορθωθεί, τα ορθοπεδικά νοσήματα να αποκαθίστανται αποτελεσματικά και οι ορθοπεδικοί ασθενείς να επανέρχονται σύντομα στην εργασία τους και τη φυσιολογική ζωή τους.
Η νοσηλευτική των ορθοπεδικών παθήσεων έχει και αυτή προσαρμοστεί στις προόδους της ορθοπεδικής και της τραυματολογίας. Ασχολείται επί το πλείστον με την προεγχειρητική προετοιμασία και την μετεγχειρητική αποκατάσταση των ασθενών αυτών. Βασικός κανόνας της σύγχρονης ορθοπεδικής είναι η ταχεία κινητοποίηση του ασθενούς, σε αντίθεση με τις παλιές αντιλήψεις που επιβαλλόταν η μακρόχρονη και αδιατάρακτη ακινητοποίηση του αρρώστου. Η εξέλιξη αυτή από την ακινητοποίηση του αρρώστου στην ταχεία κινητοποίηση, έγινε με την καλή χειρουργική τεχνική και την φαρμακευτική υποβοήθηση του αρρώστου και δημιούργησε νέες νοσηλευτικές ανάγκες .

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΟΣΤΟΥ

Ο ανθρώπινος σκελετός, όπως αντίστοιχα ο σκελετός των άλλων σπονδυλωτών ζώων, είναι διαμορφωμένος ανάλογα προς τις ανάγκες που πρόκειται να αντιμετωπίσει. Αρχικά εξυπηρετεί στη μηχανική υποστήριξη του σώματος και στην προσφορά κινητικότητας. Οι μηχανικές καταπονήσεις που συνήθως δέχεται ο σκελετός είναι τόσο μεγάλες, ώστε να δημιουργούνται συνεχώς μικροφθορές των οστών και των αρθρώσεων. Οι μικροφθορές αυτές επισωρευμένες θα οδηγούσαν τελικά σε κατάρρευση του σκελετού, αν δεν υπήρχε μια συνεχής δυνατότητα ανακατασκευής των φθορών αυτών. Παρόλα αυτά, οι τοπικές ιδιαιτερότητες καταπόνησης του σκελετού από περιοχή σε περιοχή, έχουν οδηγήσει τη φύση στην κατασκευή διαφορετικής ποιότητας και μορφολογίας οστών. Για παράδειγμα η σπονδυλική στήλη αποτελείται από κυλινδρικά διαμορφωμένο σπογγώδες οστούν με πολλές διαδοχικές αρθρώσεις, δηλαδή ενός συνόλου ιδανικού για την ευκαμψία που χρειάζεται να έχει και ικανού να απορροφά τους συνεχείς κραδασμούς που δέχεται. Αντίθετα το μηριαίο οστούν είναι κατασκευασμένο από σκληρό φλοιώδες κόκαλο διαμορφωμένο σε σωλήνα έτσι που να αντέχει στις μεγάλες δυνάμεις συμπίεσης και στροφής.
Ο δεύτερος εξίσου μεγάλος προορισμός του σκελετού είναι ότι χρησιμεύει σαν αποθήκη ασβεστίου, ενός δηλαδή στοιχείου που είναι τελείως απαραίτητο στην φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού και οι στάθμες του οποίου στο πλάσμα πρέπει να διατηρούνται σταθερές. Η ομοιοστασία του ασβεστίου δε θα ήταν κατορθωτό να επιτευχθεί, αν δεν υπήρχε η δυνατότητα να λαμβάνεται ή να αποθηκεύεται εύκολα ασβέστιο στο σκελετό.



ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ

Οι αρθρώσεις αποτελούν το σημείο που γίνονται οι κινήσεις του σώματος. Λόγω της μεγάλης σημασίας τους έχουν κατασκευή τέτοια ώστε να επιτρέπουν αφενός ομαλή και ανώδυνη κίνηση με σύγχρονη κατανάλωση της μικρότερης δυνατόν ενέργειας, αφετέρου δε να προστατεύονται από τις μεγάλες μηχανικές καταπονήσεις που δέχονται. Για να πετύχουν αυτούς τους σκοπούς τους, οι αρθρώσεις είναι κατασκευασμένες με τον ακόλουθο τρόπο:
1) Έχουν σχήμα συνήθως ημισφαιρικό με απόλυτη παραλληλότητα των αρθρικών τους επιφανειών.
2) Σε όλη την έκταση που έρχονται οι αρθρικές επιφάνειες σε επαφή επαλείφονται από ανθεκτικό αρθρικό χόνδρο. Ο χόνδρος αυτός έχει την ιδιότητα να μην οστεοποιείται και να σταθεροποιείται από πυκνό πλέγμα κολλαγόνων ινών που του προσδίνουν μεγάλη αντοχή. Επιφανειακά ο αρθρικός χόνδρος επαλείφεται από πυκνό στρώμα αποπλατυσμένων χονδροκυττάρων που μοιάζει με την επιδερμίδα και προστατεύει τα βαθύτερα στρώματά του από τις μικροκακώσεις.
3) Κάτω από τον αρθρικό χόνδρο υπάρχει άφθονο υποχόνδριο οστούν που με την ελαστικότητά του αποσβαίνει μέρος των κραδασμών που δέχεται η άρθρωση προστατεύοντας έτσι τον αρθρικό χόνδρο.
4) Όλη η άρθρωση περιβάλλεται από στερεό αρθρικό θύλακο. Η εσωτερική επιφάνεια του αρθρικού θυλάκου ονομάζεται αρθρικός υμένας και έχει την ιδιότητα να εκκρίνει λιπαντική ουσία, το αρθρικό υγρό.
5) Το αρθρικό υγρό λιπαίνει συνεχώς την άρθρωση ελαττώνοντας τις τριβές. Δεν είναι υπερβολή ότι το αρθρικό υγρό αποτελεί το καλύτερο λιπαντικό υλικό που υπάρχει στη φύση.
Η παθογένεση της καταστροφής του αρθρικού χόνδρου και της εμφάνισης της οστεοαρθρίτιδας δεν είναι σαφώς γνωστή. Εν πάσει περιπτώσει από κάποια αιτία η επιφανειακή στιβάδα του αρθρικού χόνδρου (η επιδερμίδα του), σπάει και το αρθρικό υγρό αρχίζει να σχίζει κάθετα τις στιβάδες του δημιουργώντας βαθιές ρωγμές. Ακολουθεί εκφύλιση των χονδροκυττάρων και παραγωγή συνδετικού αντιδραστικού ιστού που μάταια προσπαθεί να επουλώσει τη βλάβη. Τελικά προκαλείται απογύμνωση της αρθρικής επιφάνειας από τον αρθρικό χόνδρο και σχεδόν προβάλλει το υποχόνδριο οστούν.
Υπάρχουν ορισμένες αιτίες που ασφαλώς προδιαθέτουν στην ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας:
-Τραυματισμοί π.χ. ενδοαρθρικά κατάγματα μπορούν να οδηγήσουν σε φθορά του χόνδρου. Ακόμα όμως και υποκλινικής σημασίας κακώσεις, όπως είναι οι αθλητικές κακώσεις προκαλούν τελικά οστεοαρθρίτιδα.
-Ανωμαλίες στην παραλληλότητα των αρθρικών επιφανειών. Σε περίπτωση δυσπλασικής κατασκευής μιας αρθρικής επιφάνειας μπορεί να παρουσιαστεί πρώιμη ΟΑ π.χ. μεταδυσπλασία της κοτύλης.
-Φλεγμονώδεις ενδοαρθρικές παθήσεις. Οι φλεγμονές αυτές μπορεί να είναι σηπτικές ή άσηπτες. Με παραγωγή τοξικών ουσιών διαβρώνουν τον αρθρικό χόνδρο και προκαλούν ΟΑ.
-Κληρονομική προδιάθεση.
Οι αρθρίτιδες είναι ιδιαίτερα αναπηρικές παθήσεις. Περιορίζουν την κινητικότητα, τελικά δεν οδηγούν σε παραμορφώσεις. Για το λόγο αυτό, οι αρθρίτιδες αποτελούν ένα από τα σπουδαιότερα κοινωνικά νοσήματα της εποχής μας.

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

Η ΟΑ είναι η πλέον συνήθης πάθηση των αρθρώσεων. Είναι περισσότερο συνήθης στις μεγαλύτερες ηλικίες και προκαλεί σημαντικά προβλήματα αναπηρίας και άλγους στους ηλικιωμένους. Το γόνατο είναι η πλέον συνήθης μεγάλη άρθρωση που προσβάλλεται από ΟΑ, ενώ το ισχίο ακολουθεί. Η ΟΑ αυτών των δύο αρθρώσεων προσβάλλει περίπου το 10-25% των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών. Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί ο ακριβής επιπολασμός της ΟΑ στην κοινότητα, καθώς τα αποτελέσματα εξαρτώνται από το εάν η διάγνωση βασίζεται στα ακτινολογικά ευρήματα ή στα κλινικά σημεία και συμπτώματα. Για παράδειγμα, η μελέτη Framingham (Felson και συν 1987) διαπίστωσε ότι αρθρίτιδα του γόνατος παρατηρήθηκε ακτινολογικά στο 33% των ατόμων άνω των 63 ετών, ενώ αρθρίτιδα με συμπτώματα παρατηρήθηκε στο 9,5% περίπου. Μία άλλη μελέτη (Engel 1968) η οποία εξέτασε ακτινολογικά την ΟΑ στα χέρια, διαπίστωσε επιπολασμό αυτής ίσο με 5% σε ενήλικες κάτω των 35 ετών και άνω του 70% σε άτομα άνω των 65. Όποια και αν είναι τα ακριβή δεδομένα, μπορούμε με ασφάλεια να πούμε, ότι ο πόνος και η αναπηρία της ΟΑ αφορούν μεγάλο ποσοστό των ηλικιωμένων ανθρώπων.
Επιπροσθέτως, η οστεοαρθρίτιδα (οστεοάρθρωση, εκφυλιστική αρθροπάθεια), είναι η πιο συχνή ρευματική νόσος και χαρακτηρίζεται από προϊούσα απώλεια του αρθρικού χόνδρου και στο υποχόνδριο οστούν. Οι κλινικές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν βραδεία και βαθμιαία εμφάνιση αρθρικού πόνου, δυσκαμψίας και διόγκωσης σε συνδυασμό με περιορισμό της κινητικότητας της άρθρωσης.
Η ΟΑ ταξινομείται σε ιδιοπαθή (πρωτοπαθή) και δευτεροπαθή με βάση την απουσία ή την παρουσία άλλων υποκείμενων τοπικών ή συστηματικών παθολογικών καταστάσεων. Η ταξινόμηση αυτή μπορεί μερικές φορές να είναι πλασματική. Πολλές π.χ. περιπτώσεις οστεοαρθρίτιδας του ισχίου, που χαρακτηρίζονταν ως πρωτοπαθείς, είναι πιθανώς δευτεροπαθείς σε διάφορες ανατομικές ανωμαλίες της παιδικής ηλικίας, όπως η συγγενής δυσπλασία του ισχίου ή η επιφυσιολίσθηση της μηριαίας κεφαλής.
Συχνότητα εμφάνισης αναφορικά με το φύλο
Σε ηλικία μικρότερη των 50 ετών, η ΟΑ είναι συχνότερη στους άνδρες, αλλά μετά τα 50 έτη καθίσταται συχνότερη στις γυναίκες, με τη διαφορά αυτή μεταξύ των φύλων να αυξάνει με την πάροδο της ηλικίας. Η σχέση αυτή της ΟΑ με την ηλικία και το φύλο ενδέχεται να συσχετίζεται με τη μετεμμηνοπαυσιακή οιστρογονική ανεπάρκεια. Η ΟΑ στις γυναίκες είναι περισσότερο γενικευμένη σε σχέση με τους άνδρες, επηρεάζοντας πολλές διαφορετικές αρθρώσεις.

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ

Η δεύτερη πολύ συχνή εντόπιση της οστεοαρθρίτιδας είναι η άρθρωση του γόνατος. Λόγω της μεγάλης στηρικτικής και κινησιολογικής του σημασίας, το γόνατο δημιουργεί, σε περίπτωση οστεοαρθρίτιδας, σοβαρή αναπηρική κατάσταση. Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος εμφανίζεται συνήθως σε παχύσαρκες γυναίκες
Υπό φυσιολογικές συνθήκες το μεταφερόμενο βάρος του σώματος κατανέμεται σχεδόν ισομερώς στα δύο διαμερίσματα του γόνατος, δηλαδή αντίστοιχα προς τον έσω και τον έξω κνημιαίο κόνδυλο. Με την πρόοδο της φθοράς του αρθρικού χόνδρου, το έσω μεσάρθριο διάστημα του γόνατος μικραίνει με αποτέλεσμα την προοδευτική ραιβοποίηση του γόνατος. Στην περίπτωση αυτή το βάρος του σώματος μεταφέρεται περισσότερο από το έσω διαμέρισμα του γόνατος, πράγμα που επιταχύνει την ανάπτυξη της οστεοαρθρίτιδας. Εκτός από την φθορά του αρθρικού χόνδρου, η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος συνοδεύεται συνήθως από εκφύλιση και καταστροφή των μηνίσκων και των συνδέσμων του γόνατος. Αυτό προκαλεί μεγαλύτερη αστάθεια στο γόνατο και κατά συνέπεια επιδείνωση της οστεοαρθρίτιδας
Επίσης, οι τελευταίες μελέτες δείχνουν ότι η πάθηση αρχίζει από εκφυλιστικές αλλοιώσεις του έσω μηνίσκου, οι οποίες επεκτείνονται στο έσω ημιμόριο του γόνατος. Σε ορισμένες περιπτώσεις η πάθηση αρχίζει από την επιγονατιδομηριαία άρθρωση ως χονδρομαλάκυνση.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος χαρακτηρίζεται από τοπική ευαισθησία στην πίεση ορισμένων ανατομικών μορίων της αρθρώσεως και από πόνο κατά την ενεργητική ή την παθητική κίνηση. Κριγμός διαπιστώνεται συχνά, ενώ μυϊκή ατροφία εμφανίζεται δευτεροπαθώς λόγω μη χρησιμοποιήσεως του μέλους. Η δυσανάλογη απώλεια του χόνδρου κατά το έσω ή έξω πλάγιο τμήμα του γόνατος, καταλήγει σε δευτεροπαθές ραιβό ή βλαισό γόνατο.
Η χονδρομαλάκυνση της επιγονατίδας που εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρούς ενηλίκους, συνδυάζεται με μαλάκυνση και διάβρωση του αρθρικού χόνδρου της επιγονατίδας. Ο πόνος εντοπίζεται γύρω από την επιγονατίδα και επιδεινώνεται με ορισμένες δραστηριότητες, όπως η αναρρίχηση σε λόφους ή η άνοδος σε σκάλες. Αν και η χονδρομαλάκυνση της επιγονατίδας περιγραφόταν παλιότερα ως μια ξεχωριστή νοσολογική οντότητα, φαίνεται πιθανόν ότι αντιπροσωπεύει μια τελική κοινή κατάληξη ορισμένων καταστάσεων, που προσβάλλουν την άρθρωση του γόνατος, όπως οι ρήξεις των μηνίσκων, η υπερκινητικότητα ή οι ανώμαλες θέσεις της επιγονατίδας, που οδηγούν σε μεταβολές της «βιο-μηχανικής» της αρθρώσεως και τελικά σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Η εργαστηριακή διερεύνηση, πλην της ακτινολογικής, είναι κυρίως χρήσιμη για τον αποκλεισμό άλλων αρθροπαθειών. Η ταχύτητα καθιζήσεως των ερυθρών αιμοσφαιρίων είναι φυσιολογική στους περισσότερους ασθενείς, αλλά μπορεί να είναι ελαφρώς αυξημένη σε ασθενείς με διαβρωτική φλεγμονώδη ή πρωτοπαθή γενικευμένη ΟΑ. Η μελέτη του αρθρικού υγρού αποκαλύπτει ελάχιστα ευρήματα. Η γλοιότητα είναι καλή και ο αριθμός των κυττάρων είναι ελαφρώς αυξημένος. Κρύσταλλοι διυδρικού πυροφωσφορικού ασβεστίου ή / και απατίτη παρατηρούνται στο αρθρικό υγρό πολλών οστεοαρθριτικών αρθρώσεων. Σε πρόσφατες μελέτες, στις οποίες χρησιμοποιήθηκε η όψιμης φάσεως σπινθηρογραφική απεικόνιση των οστών με τεχνήτιο-99, διαπιστώθηκαν ευρήματα σχετιζόμενα με ΟΑ. Τα σπινθηρογραφικά ευρήματα προηγούνται της ανάπτυξης των ακτινογραφικών αλλοιώσεων, ενώ οι αρθρώσεις με παθολογικά σπινθηρογραφικά ευρήματα εμφανίζουν μεγαλύτερη εξέλιξη της νόσου σε μελέτες παρακολούθησης των ασθενών.
Οι ακτινογραφίες μπορεί να εμφανίζονται φυσιολογικές, εάν οι παθολογοανατομικές αλλοιώσεις είναι ήπιες. Οι χαρακτηριστικές εξελικτικές αλλοιώσεις περιλαμβάνουν στένωση του μεσάρθριου διαστήματος, υποχόνδρια σκλήρυνση του οστού, σχηματισμό επιχείλιων οστεοφύτων και σχηματισμό οστικών κύστεων. Αγκύλωση είναι σπάνια, με εξαίρεση τις περιπτώσεις ασθενών με φλεγμονώδη διαβρωτική μορφή της νόσου. Η οστεοπόρωση δεν αποτελεί στοιχείο της εκφυλιστικής αρθροπάθειας.



ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η επιλογή και ο σχεδιασμός του θεραπευτικού προγράμματος πρέπει να εξατομικεύονται. Σε πολλούς ασθενείς απαιτείται μόνον η διαβεβαίωση ότι δεν πάσχουν από γενικευμένη αναπηρική μορφή ρευματοειδούς αρθρίτιδας.
Φυσικοθεραπεία
Η προστασία των αρθρώσεων από την υπερβολική χρησιμοποίησή τους είναι σημαντική, ιδιαίτερα εάν πρόκειται για φέρουσες βάρους αρθρώσεις. Οι δυνάμεις που ασκούνται στα κάτω άκρα, είναι τρεις έως τέσσερις φορές μεγαλύτερες, όταν το βάρος μετατοπίζεται στο ένα ή στο άλλο σκέλος κατά τη βάδιση. Η χρησιμοποίηση βοηθημάτων, όπως οι βακτηρίες, όταν ενδείκνυται, είναι ωφέλιμη για την προστασία της αρθρώσεως.
Απώλεια σωματικού βάρους πρέπει να συνίσταται, ιδιαίτερα στους παχύσαρκους ασθενείς. Η φυσικοθεραπεία συμβάλλει στη βελτίωση του πόνου και του συνοδού μυϊκού σπασμού καθώς και στη διατήρηση ή επανάκτηση του εύρους της κινητικότητας της αρθρώσεως. Απλά μέτρα, όπως η εφαρμογή θερμών επιθεμάτων ή τα θερμά λουτρά, μπορεί να ανακουφίσουν τον ασθενή από τον πόνο.


Φαρμακευτική αγωγή

Τα αναλγητικά φάρμακα, όπως η ακεταμινοφαίνη και η υδροχλωρική προποξυφαίνη, μπορεί να χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις ανάγκες ή σε μια συνεχή βάση. Σκευάσματα που περιέχουν ναρκωτικά, σπανίως απαιτούνται για την αντιμετώπιση των οξειών εξάρσεων και πρέπει να χρησιμοποιούνται σε πολύ περιορισμένη κλίμακα.
Η ασπιρίνη είναι αποτελεσματική τόσο ως αναλγητικό όσο και ως αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Η χρήση των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων ως αρχικών αντιφλεγμονωδών παραγόντων, παρουσιάζει συνεχώς αυξανόμενη αποδοχή, αν και η ασπιρίνη έχει ακόμη το πλεονέκτημα του χαμηλού κόστους και της μακράς εμπειρίας ως προς την αποτελεσματικότητα και την ανοχή. Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα είναι ιδιαιτέρως χρήσιμα σε ασθενείς στους οποίους τα σαλικυλικά συνοδεύονται από δυσανεξία, αλλεργικές αντιδράσεις ή θεραπευτική αποτυχία.
Κατά τις αρχές του 1988, η ινδομεθακίνη, η ιβουπροφένη, η φαινοπροπένη, η ναπροξένη, η τολμετίνη, το μεκλοφαιναμικό νάτριο, η πιροξικάμη, η σουλινδάκη, η διφλουνιζάλη και η κετοπροφένη βρίσκονταν σε χρήση στις ΗΠΑ. Τα φάρμακα αυτά παρουσιάζουν αρκετές κοινές ανεπιθύμητες ενέργειες στις οποίες περιλαμβάνονται εξανθήματα, γαστρεντερικές διαταραχές, γαστροδωδεκαδακτυλικό έλκος, διαταραχές από το κεντρικό νευρικό σύστημα και εμβοές των ώτων.
Ορισμένα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, περιλαμβανομένης και της ασπιρίνης, φαίνεται ότι ελαττώνουν σημαντικά τη σύνθεση των πρωτεϊνογλυκανών του χόνδρου τόσο σε in vivo όσο και σε in vitro μελέτες. Αν και οι παρατηρήσεις αυτές έχουν θεωρητική σημασία, η απουσία αποδεδειγμένων επιβλαβών δράσεων πάνω στο χόνδρο μετά από ολόκληρα έτη κλινικής εμπειρίας με τα φάρμακα αυτά είναι καθησυχαστική.
Η χορήγηση γλυκοκορτικοειδών από το στόμα ή παρεντερικώς αντενδείκνυται στη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας. Οι ενδοαρθρικές εγχύσεις γλυκοκορτικοειδών ωστόσο μπορεί να είναι αποτελεσματικές, όταν χρησιμοποιούνται με σύνεση στη θεραπευτική αντιμετώπιση των οξειών φλεγμονωδών εξάρσεων της οστεοαρθρίτιδας. Οι εγχύσεις πρέπει να μη γίνονται συχνά, ιδιαίτερα σε φέρουσες βάρος αρθρώσεις. Η επιδείνωση της αρθρικής βλάβης μπορεί να επιταχυνθεί λόγω της κάλυψης του πόνου και της επακόλουθης υπερβολικής χρησιμοποίησης της αρθρώσεως ή λόγω μιας άμεσης βλαπτικής δράσης των φαρμάκων αυτών πάνω στο χόνδρο. Οι περιαρθρικές εγχύσεις γλυκοκορτικοειδών καθώς και οι εγχύσεις στους συνδέσμους και μάλιστα σε περιοχές τοπικής ευαισθησίας γύρω από τις προσβεβλημένες αρθρώσεις μπορεί να είναι αποτελεσματικές με μικρότερο κίνδυνο τοπικών ανεπιθύμητων ενεργειών.

Χειρουργική θεραπεία
Οι ορθοπεδικές χειρουργικές επεμβάσεις, που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας περιλαμβάνουν την οστεοτομία, την αρθρόδεση και τη μερική ή ολική αρθροπλαστική. Η οστεοτομία γωνιώσεως είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη διόρθωση της παρέκκλισης της αρθρώσεως από το φυσιολογικό άξονα, όταν υπάρχουν σημαντικού βαθμού παραμορφώσεις του τύπου του ραιβού ή βλαισού γόνατος λόγω εντόπισης της νόσου στο έσω ή έξω πλάγιο τμήμα της αρθρώσεως. Ο πόνος βελτιώνεται με την αποκατάσταση της φυσιολογικής θέσης και επαφής υγιών τμημάτων του αρθρικού χόνδρου.
Αρθρωση του γόνατος. Οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα του γόνατος μπορεί να χρειάζονται κάποια μορφή τεχνικής υποστήριξης της αρθρώσεως, όπως οι κηδεμόνες του γόνατος, για την επίτευξη αυξημένης σταθερότητας της αρθρώσεως. Τοπικές εγχύσεις γλυκοκορτικοειδών μπορεί να γίνονται για την αντιμετώπιση οξειών φλεγμονωδών εξάρσεων της οστεοαρθρίτιδας, αλλά η χρήση τους πρέπει να είναι περιορισμένη και να γίνεται με ιδιαίτερη περίσκεψη. Η ολική αρθροπλαστική του γόνατος σε περιπτώσεις βαριάς οστεοαρθρίτιδας συνεπάγεται ανακούφιση από τον πόνο και βελτίωση του βαδίσματος και της κινητικότητας γενικότερα.



ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Συμπερασματικά, η οστεοαρθρίτιδα είναι μία πολύ συνηθισμένη νόσος που προσβάλλει μεγάλο αριθμό ατόμων, κυρίως ηλικιωμένους. Επιφέρει μεγάλη επιβάρυνση στις Υπηρεσίες Υγείας, συνοδεύεται από μεγάλο κοινωνικό κόστος, καθώς επίσης επηρεάζει την ποιότητα ζωής πολλών ατόμων λόγω του πόνου και της αναπηρίας που χαρακτηρίζουν τη νόσο. Εκτός από το κοινωνικό κόστος, το οικονομικό κόστος είναι επίσης εξαιρετικά υψηλό, με μεγάλα ποσά να δαπανώνται σε φάρμακα και ολικές αρθροπλαστικές. Καθώς ο πληθυσμός γηράσκει και το προσδόκιμο επιβίωσης μεγαλώνει, η οστεοαρθρίτιδα θα συνεχίσει να «απαιτεί» από τις ήδη φορτισμένες Υπηρεσίες Υγείας.
Τα τελευταία χρόνια η οστεοαρθρίτιδα γίνεται αντικείμενο συστηματικής έρευνας στα πλαίσια της ανάπτυξης νέων φαρμάκων, σχεδιασμένων όχι μόνο να θεραπεύσουν τη νόσο, αλλά και να προλαμβάνουν την ανάπτυξή της. Αλλαγές του τρόπου ζωής, όπως απώλεια βάρους και αυξημένη άσκηση, ταιριάζουν απόλυτα στην πρόληψη της νόσου.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Λυρίτης, Γ. Ορθοπεδική για τις Μ.Τ.Ε.Ν.Σ., Αθήνα, εκδόσεις Πελεκάνος, σελ. 3, 9-10, 133-137.
2. Dickson, J. and Hosie, G. Osteoarthritis.Your Questions Answered, επιμέλεια ελληνικής έκδοσης: Μαυρικάκης, Μ. και Πασπάτη, Ι. Οστεοαρθρίτιδα, Αθήνα, 2005, εκδόσεις Βαγιονάκη - Δημήτρης Σαπουντζάκης, σελ.3-6.
3. Ανδριανάκος, Α. και Βούδουρης, Κ. και Ντάντης, Π. και Παπαδημητρίου, Γ. Ρευματολογία, Αθήνα, 1993, Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών, σελ. 298-302.
4. Συμεωνίδης, Π. Ορθοπεδική, παθήσεις και κακώσεις του μυοσκελετικού συστήματος, Αθήνα, σελ. 350.
5. http://www.google.gr
6. http://www.medlook.gr
7. http://www.in.gr